AMERİKA’DA BİR ACAYİP DEMOKRASİ ZİRVESİ

PAYLAŞ

Başkan Joe Biden, seçim kampanyasındaki vaatlerinden birini daha hayata geçiriyor.  Bu çerçevede, merakla beklenilen Demokrasi Zirvesi, 9-10 Aralık tarihlerinde çevrimiçi gerçekleştirilecek. Geçen hafta açıklanan resmi davetliler listesinde yer alan, 110 ülkenin devlet/hükümet başkanlarına Başkan Biden tarafından davet mektupları gönderildi. Birleşmiş Milletler’e üye 193 devlet arasından 110 ülkenin nasıl seçildiği çok tartışma götüreceğe benziyor.

 

Türkiye’nin davetli olmamasını bir kenara bırakalım, Biden’in ekibi tarafından hazırlanan listedeki ülkelerin neye göre belirlendiği hala anlaşılabilmiş   değil. Her halükarda demokrasiye bağlılığın tek kriter olmadığı kesin.

 

Vaşington merkezli “Özgürlük Evi” isimli sivil toplum kuruluşunun(STK) tuttuğu demokrasi indeksine göre, özgür olmayan ülkeler kategorisinde, Türkiye’den daha da alt sıralarda yer alan Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin, Angola’nın ve Irak’ın neden davet edildiklerinin izahı yok. Muhalefetteyken Amerikan Büyükelçisi’nin bile görüşmediği aşırı hindu milliyetçisi Modi’nin; sadece bir ay önce sıkıyönetim ilan ederek sokak gösterilerini yasaklayan ve hakkında ciddi kara para aklama iddiaları bulunan Ekvator Devlet Başkanı Guillermo Lasso’nun ve” İnsan haklarıyla ilgim olmaz” diyen Filipinler Devlet Başkanı Duterte’nin davetliler listesinde yer alması fena halde sırıtıyor. AB’nin aykırı ülkelerinden Polonya’nın çağrılıp, Macaristan’ın davet edilmemesi, Kafkaslar’ da Ermenistan’ın listeye alınıp Azerbaycan’ın dışlanması ayrıca dikkat çekiyor. Tayvan’ın davet edilmiş olması bütünüyle, ABD’nin yeni Çin politikasının ürünü olup yıllardır uyguladığı tek Çin politikasını terk ettiği anlamına da gelebilir. Tüm bu tablo, listenin Amerika’nın demokrasi aşkından çok, stratejik çıkarlarını temel alarak adeta “bizden olanlar, bizden olmayanlar” yaklaşımıyla hazırlanmış olabileceğini de akla getiriyor.

 

Öte yandan New Yorker Dergisinin bu haftaki sayısında yayınlanan bir habere göre Stockholm’deki uluslararası demokrasi enstitüsü Amerika’yı ilk kez demokrasisi geriye giden ülkeler listesine almış. ABD tarihindeki Abu Garaib, Guantanamo Bay gibi kara sayfaların üzerine Biden döneminde bir de Afganistan’dan tahliye sırasında yaşananlar eklendi. Acaba Biden gönül rahatlığı ile ev sahibi koltuğuna oturup demokrasi ve insan hakları konferansları verebilecek mi? İnsan sormadan edemiyor.

 

Demokrasi zirvesi hangi amaca hizmet edecek?

 

Amerikan Dışişleri Bakanlığı’nın internet sitesinde yayınlanan bilgi notunda zirvenin otoriterleşmeye karşı savunma; yolsuzlukla mücadele ve insan haklarının teşvik edilmesi amaçlarıyla düzenlendiği, Zirve boyunca katılımcı ülkelerden insan hakları alanında yeni eylemler, girişimler açıklaması ve yeni yükümlülükler üstlenmesinin beklenildiği ifade ediliyor. Amaç gerçekten insan haklarının güçlendirilmesi ise, acaba davetlilerin ağırlıklı olarak bu alanda noksanları bulunan ülkeler arasından seçilmesi daha doğru bir tercih olmaz mıydı? İsveç’in, Finlandiya’nın demokrasiye bağlılıklarını teyit etmeleri, yeni taahhütler altına girmeleri çok mu önemli?

 

Demokrasi Zirvesi’ne ülkelerin yanı sıra, STK’ların, iş dünyasının temsilcilerinin de davet edilmesi öngörülüyor. Korkarım bir hengâme de davetli STK’lar açıklandığında kopacak. Demokrasi Zirvesi sürekli devam edecek bir süreç olarak düşünülmüş. Zirveden sonra çeşitli etkinlikler düzenlenmesi planlanıyor. Uygulama sonuçları izlenerek Önümüzdeki yıl da yeni bir zirve yapılması öngörülüyor.

 

Üniversiteler şehri Boston

 

Son iki haftadır özel bir ziyaret vesilesiyle Boston’dayım. Massachussetts Eyaletinin bu sevimli başkenti aynı zamanda Amerika’nın en önemli ilim ve irfan merkezi. Sınırları içerisinde ev sahipliği yaptığı 23 Yükseköğrenim kurumunun hemen hepsi Dünya’nın en iyi 200 Üniversitesi listesinde. Bunlar arasındaki Massachutes Teknoloji Enstitüsü (MİT),Harvard, Tufts ve Boston Üniversiteleri sıralamada ilk 20’ye giriyor. 700 bine yaklaşan nüfusun 152 bini Dünya’nın dört bir köşesinden gelen seçkin öğrencilerden oluşuyor.

 

Amerikan halkı dış politikayla ilgilenmiyor

 

Tüm bu entelektüel zenginliğine rağmen, Amerikan halkının dış politikaya ilgisizliği Boston’da da kendini hissettiriyor, Bugüne kadar takip edebildiğim yazılı ve görsel medyada Demokrasi Zirvesine ilişkin herhangi bir habere rastlamadım. Amerikalının tercihleri çok farklı. Geçen sene “siyah hayatlar kıymetlidir” gösterilerine katılan iki siyahiyi öldüren Kyle Rittenhouse’ın jüri tarafından suçsuz bulunması, Wisconsin eyaletinde arabayla Noel geçit törenine dalan bir gencin altı kişinin ölümüne yol açması ve Florida’da 72 yıl önce haksız yere mahkum edilen” Groveland dörtlüsü’ nün aklanması, geçen ay Amerikan kamuoyunu en fazla meşgul eden konular oldu.

 

Covid 19 bilgilendirmeleri tek elden yapılıyor

 

Arta kalan zamanda da pandemiyle ilgili haberlere yer veriliyor. İşin güzel tarafı covid-19 hakkındaki bilgilendirmeler. Türkiye’deki gibi sabah erken kalkan ilgili ilgisiz hekimler tarafından değil, sadece Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü başkanı ve Başkan Biden’ın özel doktoru Fauci’nin ağızdan yapılıyor olması. Boston’da seyredilebilen 856 Televizyon kanalı arasında reklamlardan kaçıp izlemeye değer bir haber programı bulursanız, o da adeta polis radyosunda haber bülteni dinlemeye benziyor. Kim, hangi okulda rastgele ateş açmış, nereye bomba yerleştirilmiş, hangi kadına tecavüz edilmiş türü haberler hep ilk sıralarda. Sokağa çıkıp karşınıza çıkanlara, Türkiye’nin F-16 talebini, S-400 sorununu duydunuz mu? diye soracak olsanız, bilgisayar oyunlarından bahsettiğinizi sananlara rastlarsanız hiç şaşırmayın.

 

Kaş yaparken göz çıkarılmasın

 

Başkan Biden’in Demokrasi Zirvesiyle dış politikayla bu kadar ilgisiz Amerikan halkını etkilemesi beklenmemeli. İlkesiz bir şekilde hazırlanan davetli listesi ise soğuk savaş dönemindeki “özgür dünya”  ile “demir perde ülkeleri ”arasındaki ayrışmayı hatırlatan yeni kutuplaşmalara yol açma tehlikesi de taşıyor. Umarım kaş yapalım derken göz çıkarılmış olmaz.

İlgili Yazılar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Subscribers