Gürcistan

Tanıtım

Bugün Gürcistan olarak adlandırılan topraklar antik Kolhis Krallığı ve İberya Krallığına ev sahipliği yapmış. Milattan sonra ilk yüzyıllarda Romalıların etkisiyle Hristiyanlığı kabul etmiş, daha sonraki yıllarda Pers, Arap ve Türk işgalleriyle Gürcistan 11-13. yüzyıllarda altın çağını yaşamıştır ancak bu 1236 Moğol İstilasıyla son bulmuş. Bundan sonra Osmanlı ve Pers İmparatorlukları bölgenin yönetimi için çatışmış. 19. yüzyılda Gürcistan, Rus İmparatorluğunun bir parçası olmuş, Bolşevik Devriminden önce üç yıl bağımsız kalsa da 1921’de zorla SSCB’nin parçası haline gelmiş ve SSCB’nin 1991’de dağılmasıyla bağımsızlığa tekrar kavuşabilmiş.

2003’te yaygın yolsuzluk, devlet hizmetlerinin yetersizliği ve hükümetin Kasım 2003 seçimlerine fesat karıştırması söylentilerine tepki olarak gösteriler düzenlendi. Gösteriler sonucunda 1995’ten beri başkan olan Eduard Shevardnadze görevinden istifa etmiştir. Bu olaylar daha sonra “Gül Devrimi” olarak adlandırıl. 2004’te yapılan seçimlerle Mikheil Saakashvili iktidara gelir, devam eden yıllarda demokratikleşme ve ekonomik reformlarda yol kat edilse de, Rusya, Abhazya ve Güney Osetya’daki ayrılıkçı hareketleri destekleyerek bu süreci yavaşlatır. 2008’de Rusya ve Gürcistan arasında çıkan çatışmalardan sonra Rusya, Gürcistan’a ait toprakları ilhak eder, bundan sonra Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlığını tanıdığını açıklar ve bugün hala ilhak ettiği Gürcistan topraklarından çekilmemiştir.

2012 seçimlerinde Bidzina Ivanishvili’nin liderliğindeki “Gürcistan Rüyası” koalisyonu parlamentoda çoğunluk sağlayarak Saakashvili hükümetinin yerini alır. 2013’te başkanlık seçimlerinden sonra Ivanishvili görevden ayrılır ve yerine Irakli Garibashvili gelir. Gürcistan demokratik yolla hükümet değişimleri yapabilmesiyle eski Sovyet Cumhuriyetleri arasında nadir görülen bir ülkedir. Gürcistan dış politikasının yakın dönem hedefleri AB ve NATO’ya üye olmaktır.

Coğrafya

Konum: Güneybatı Asya, Karadenize sınırı var, Türkiye ve Rusya arasında, bir miktar toprağı Kafkaslardan Avrupa’ya giriyor, kendisini Avrupa ülkesi olarak tanımlıyor.

Alan:

Toplam: 69.700 km2

Kara: 69.700 km2

Su: 0 km2

Dünya sırası: 121

Karasal sınır şeridi: 1.814 km

Sınır ülkeler (4): Ermenistan 219 km, Azerbaycan 428 km, Rusya 894 km, Türkiye 273 km

Kıyı şeridi: 310 km

İklim: Ilıman, Akdeniz iklimi benzeri.

Toprak kullanımı:

Tarım alanı: 35,5%

Tarıma elverişli toprak 5,8%; daimi bitkiler 1,8%; daimi otlaklar 27,9%

Orman: 39,4%

Diğer: 25,1% (2011 verisi)

İnsan ve Toplum

​Etnik gruplar: Gürcü 83,8%, Azeri 6,5%, Ermeni 5,7%, Rus 1,5%, diğer 2,5%

Diller: Gürcüce (resmi dil), Rusça, Ermenice, Azerice, diğer. (Abhazya’nın resmi dili Abhazcadır)

Dinler: Ortodoks Hristiyan 83,9%, Müslüman 9,9%, Ermeni Gregoryen 3,9%, Katolik 0,8%, diğer 0,8%, Hiçbir dine bağlı değil 0,7%.

Nüfus: 4.931.226  (Temmuz 2015 verisi)

Dünya sırası: 122

Yaş Dağılımı:

0-14 yaş: 17,73%

15-24 yaş: 13,35%

25-54 yaş: 40,93%

55-64 yaş: 12,45%

65 yaş ve üzeri: 15,53% (2014 verisi)

Nüfus büyüme hızı:

-0,08% (2015 verisi)

Dünya sırası: 205

Şehirleşme:

Şehir Nüfusu: toplam nüfusun 53,6% (2015)

Şehirleşme hızı: -0,1% yıllık değişiklik (2010-15 verisi)

Başlıca şehirler - Nüfus: Tiflis (başkent) 1,147 milyon (2014)

Doğumda beklenen yaşam süresi:

Toplam: 75,95 yaş

Erkek: 71,85 yaş

Kadın: 80,36 yaş (2015 verisi)

Dünya sırası: 91

Devlet

Ülkenin Adı

Resmi kısa formu: Gürcistan

Resmi diliyle kısa formu: Sak’art’velo

Geçmiş:  Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Yönetim şekli: Cumhuriyet.

Başkent: Tiflis

İdari birimler:

9 bölge (mkharebi), 1 şehir (kalaki), ve 2 özerk cumhuriyet (avtomnoy respubliki)

Bölgeler: Guria, Imereti, Kakheti, Kvemo Kartli, Mtskheta-Mtianeti, Racha-Lechkhumi ve Kvemo Svaneti, Samegrelo ve Zemo Svaneti, Samtskhe-Javakheti, Shida Kartli; şehir: Tiflis

Özerk cumhuriyetler: (Abhazya) Ap'khazet'is Avtonomiuri Respublika (başkenti: Sokhumi), (Acara) Ajaria Avtonomiuri Respublika (başkenti: Batum)

Uluslararası Kuruluşlarda Temsiliyet:

ADB, BSEC, CD, CE, CPLP, EAPC, EBRD, FAO, G-11, GCTU, GUAM, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITSO, ITU, ITUC (STK düzeyinde), MIGA, OAS (gözlemci), OIF (gözlemci), OPCW, OSCE, PFP, SELEC (gözlemci), UN, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UNWTO, UPU, WCO, WHO, WIPO, WMO, WTO

Bayrak: Beyaz arka plan üzerine bayrağın dört kenarını ortalayacak şekilde uzanan kırmızı haç, haçla ayrılan 4 kısımda birer bolnisi haçı, “Beş Haç Bayrağı” olarak da bilinir, Gürcistan bu bayrağı 2004’te kullanmaya başlasa da “beş haç” dizaynının 14. yüzyıldan beri görülen bir dizayn.

Ulusal Semboller: Aya Yorgi, aslan, ulusal renkler: kırmızı, beyaz.

Ekonomi

Gürcistan ekonomisi tarıma, madenciliğe, alkolik içecek üretimi ve küçük çaplı makine ve kimyasal endüstrisine dayanmaktadır. Bütün doğal gaz ve petrol ihtiyacını bunları ithal ederek karşılamaktadır. Geçmişte enerji sıkıntısı yaşamışsa da şuan ülkede var olan hidroelektrik potansiyeli kullanılarak yeterli enerji üretilmektedir. Ayrıca doğal gaz ithalatını Azerbaycan’a kaydırarak doğal gazda Rusya’ya olan bağımlılığını da yenmiştir. Bakü-Tiflis- Ceyhan petrol boru hattının açılması, Güney Kafkasya doğal gaz boru hattı ve Kars- Ahılkelek Demiryolu projeleri Gürcistan’ın Avrupa ve Asya arasındaki stratejik konumu kullanılarak Gürcistan’ı iki kıta arasında giden doğal gaz, petrol ve diğer ürünler için bir transit noktası yapacaktır. 2006-07 yılları arasında Gürcistan ekonomisi %10 üzeri büyüme gösterirken 2008’de Rusya’yla anlaşmazlıkları ve çatışmaları üzerine büyüme hızı %-4’e geriledi, 2009’da küresel kriz etkisiyle yabancı yatırım düştü. 2010-13 yıllarında ekonomi toparlamaya başlasa da henüz eski haline dönememiştir. İşsizlik oranı yüksek kalmış. Gürcistan vergi toplamada hep başarısız olmuşsa da 2004’ten beri hükümetin gündeminde olan bir konudur bu ve başarı kaydedilmiştir. Yolsuzluk karşıtı politikalarıyla Dünya Bankasının takdirini almıştır Gürcistan. 2012’den beri “Gürcistan Rüyası” hükümeti önceki hükümetin düşük-vergi, serbest piyasa politikalarını bunlara biraz devlet harcaması katarak devam ettirmektedir. 2014 başlarında hükümet “2020 Ekonomik Kalkınma Stratejisini” açıklamış, ayrıca önceki başbakanın turizm, tarım, enerji, altyapı ve endüstri sektörlerini teşvik amaçlı kurduğu fonun işleyişi de devam etmektedir. 2014’te Gürcistan AB’yle ticaret ve vizesiz seyahatin ilk adımı olabilecek bir anlaşma imzalamıştır.

GSYİH - reel büyüme oranı:

4,7% (2014 yılı verisi)

3,3% (2013 yılı verisi)

6,4% (2012 yılı verisi)

Dünya sırası: 56

GSYİH – kişi başına (satın alma gücü paritesi):

$7.700 (2014 yılı verisi)

$7.300 (2013 yılı verisi)

$7.100 (2012 yılı verisi)

Dünya sırası: 149

GSYİH – sektörel menşeine göre:

Tarım: 9,1%

Üretim: 21,8%

Hizmet: 69,1% (2014 yılı verisi)

Tarım ürünleri: Turunçgiller, üzüm, çay, fındık, sebze, hayvancılık.

Üretim sektörleri: Madencilik(manganez, altın, bakır), makine, kimyasallar, tahta ürünler, demir, şarap.

İşgücü: 1,959 milyon

Dünya sırası: 124

İşgücünün sektörel dağılımı:

Tarım: 55,6%

Üretim: 8,9%

Hizmet: 35,5%

İşsizlik oranı:

14,9% (2014 yılı verisi)

14,6% (2013 yılı verisi)

* bunlar resmi rakamlardır, işsizlik oranının en az %20 olduğu hesaplanıyor.

Dünya sırası: 143

İhracat:

$4,493 milyar (2014 yılı verisi)

$4,191 milyar (2013 yılı verisi)

Dünya sırası: 117

İhracat ürünleri: 
Altın, bakır cevheri, suni gübre, araçlar, yemişler.

İhracat ortakları:

Azerbaycan 24,3%, Ermenistan 9%, Türkiye 7%, Ukrayna 6,3%, Bulgaristan 5,6%, ABD 5,6%, Rusya 4,4%, Almanya 4,1% (2013)

İthalat:

$8,328 milyar (2014 yılı verisi)

$7,697 milyar (2013 yılı verisi)

Dünya sırası: 110

İthalat ürünleri: Makine, araçlar, yakıt, ecza ürünleri, yiyecek.

İthalat ortakları:

Türkiye 16%, Çin 8,3%, Ukrayna 7,7%, Azerbaycan 7,3%, Rusya 6,7%, Almanya 5,6%, Romanya 4,5%, ABD 4,3%, Japonya 4% (2013)

Enerji

Elektrik üretimi: 9,694 milyar kWh (2012 yılı verisi)

Dünya sırası: 98

Ham petrol üretimi: 1.000 bbl/gün (2013 verisi)

Dünya sırası: 103

Rafine petrol üretimi: 0 bbl/gün

Dünya sırası: 147

Doğal gaz üretimi: 9,151 milyon cu m (2012 yılı verisi)

Dünya sırası: 90

İletişim

Kullanımda olan sabit telefon ağ sayısı: 1,1 milyon

Dünya sırası: 73

Kullanımda olan cep telefon sayısı: 5,4 milyon

Dünya sırası: 114

Görsel Yayın: Tiflis’te bir devlet istasyonu, Acara’da bir devlet istasyonu, özel 8 istasyon, kablolu televizyon yayını var.

Televizyon istasyonları: 12

İnternet ülke kodu: .ge

İnternet kullanıcıları: 2,5 milyon

Dünya sırası: 91

Ulaşım

Havalimanı: 22 (2013)

Dünya sırası: 135

Demiryolları: 1,363 km

Dünya sırası: 78

Karayolları: 19,109 km

Dünya sırası: 113

Ordu

Askeri hizmet yaşı ve zorunluluğu:

18 yaşından itibaren erkeklere zorunlu 18 ay süreli askerlik hizmeti.

Uluslararası Konular

Uluslararası Anlaşmazlıklar

2008’de Rusya’nın, Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlığını tanıması ve Rusya-Gürcistan ilişkilerinin gerginliği.

Yerinden Edilmiş Kişiler ve Mülteciler

Vatansız kişiler: 770 (2014)

Yerinden edilmiş kişiler: 232.700 (1990’larda Abhazya ve Güney Osetya’nın ayrılma mücadelesinde silahlı grupların yer almasıyla yerinden edilen insanlar ve 2008’de yerinden edilen insanlar.)  

Uyuşturucu

Yasadışı afyon ve kenevir üretimi çok kısıtlı, Rusya ve Avrupa uyuşturucu pazarına doğru giden Orta Asya narkotiği için transit noktası.